"Tożsamość zakorzeniona" - wystawa prezentująca polskie ślady w czeskiej części Śląska Cieszyńskiego
22 października 2025 roku na Uniwersytecie Ostrawskm została zainaugurowana wystawa „Tożsamość zakorzeniona. Polskie ślady w czeskiej części Śląska Cieszyńskiego”, ukazująca skomplikowane losy Polaków zamieszkujących Zaolzie. Jej organizatorem jest Instytut POLONIKA współpracujący przy tym wydarzeniu ze Stowarzyszeniem Olza Pro.
Wystawa panelowa „Tożsamość zakorzeniona” ukazuje polskie ślady obecności w przestrzeni miejskiej, edukacyjnej, religijnej i społecznej. To opowieść o wspólnym trwaniu, pamięci, o miejscach, w których wciąż żyje historia, a także o trudnych relacjach między narodami zamieszkującymi tereny Zaolzia. Wystawa ta jest świadectwem tego, że polskie dziedzictwo w tym regionie pozostaje żywym i wciąż rozwijającym się elementem kultury.
Autorzy udokumentowali ślady polskości zachowywane od lat na cmentarzach, przydrożnych krzyżach i kapliczkach, w kościołach, pomnikach upamiętniających ofiary I i II wojny światowej, a także w instytucjach takich jak Dom Polski w Ostrawie lub Hotel Piast i Polskie Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Czeskim Cieszynie. Fotografie przywołują nie tylko historię tych miejsc, lecz także pamięć o ludziach, którzy je tworzyli pokazując, że wielokulturowość nie musi dzielić, lecz może wzbogacać życie społeczne.
„Tożsamość nie jest dana raz na zawsze, ona rodzi się z dialogu i pamięci - mówi Bartłomiej Gutowski, redaktor naukowy portalu Dziedzictwo za Granicą - Chcieliśmy pokazać, że polskie dziedzictwo w Republice Czeskiej nie jest jedynie reliktem przeszłości, lecz pulsującą częścią współczesnej kultury. W tych miejscach wciąż słychać wielogłos historii, w którym każde echo ma znaczenie”
Pomysłodawcy ekspozycji proponują spojrzenie z zewnątrz, które porządkuje lokalne doświadczenie w trzy reżimy pamięci: współdzieloną, podzieloną i przywracaną. Pokazują, że pomimo wzajemnego przenikanie i ścieranie się kultur na Śląsku Cieszyńskim może powstać spójna, wielogłosowa i szanująca się wzajemnie społeczność.
Wystawa jest częścią programu dokumentacji i popularyzacji polskiego dziedzictwa kulturowego za granicą, realizowanego przez Instytut Polonika w ramach działań Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Czytaj także: https://baza.polonika.pl/pl/obiekty/tozsamosc-zakorzeniona-polskie-slady-w-czeskiej-czesci-slaska-cieszynskiego
Terminy i miejsca ekspozycji:
20.10–13.11.2025 Uniwersytet Ostrawski, Ostrawa, budynku Fakultetu Pedagogicznego
15.11.2025 Dom Kultury TRISIA, Trzyniec
20.11–19.12.2025 Uniwersytet Śląski, Karwina
5.01–2.02.2026 Kongres Polaków w RC, Czeski
3.03–3.04.2026 Polskie Gimnazjum im. J. Słowackiego, Czeski Cieszyn
6.04–29.04.2026 Konsulat Generalny RP, Ostrawa
30.04.2026 Konsulat Generalny RP, Ostrawa
Kurator: Aleksandra Dąbkowska
Tekst: Bartłomiej Gutowski
Fotografie (o ile nie zaznaczono inaczej): Norbert Piwowarczyk
