Londyn (Wielka Brytania) – dokumentacja i konserwacja prewencyjna zabytków tekstylnych w Instytucie Polskim i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie
Instytut POLONIKA realizuje w 2026 roku działania na rzecz ochrony i dokumentacji zabytków tekstylnych znajdujących się w zbiorach Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie. Projekt obejmuje digitalizację sztandarów i chorągwi wojskowych oraz harcerskich, a także prace z zakresu konserwacji prewencyjnej pamiątek po gen. Władysławie Sikorskim i jego córce Zofii Leśniowskiej.
Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie posiada jedną z najważniejszych kolekcji polskiego dziedzictwa emigracyjnego, w tym cenne pamiątki związane z historią Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Wśród nich znajdują się liczne sztandary, chorągwie, mundury, odznaczenia i inne tekstylia o szczególnym znaczeniu historycznym.
W ramach pierwszego etapu projektu wykonana zostanie dokumentacja fotograficzna 24 sztandarów i chorągwi. Każdy obiekt zostanie sfotografowany z obu stron oraz w ujęciach szczegółowych obejmujących m.in. głowice, gwoździe, elementy dekoracyjne, inskrypcje, narożniki i wstęgi. Dokumentacja zostanie wykonana z wykorzystaniem profesjonalnego sprzętu fotograficznego i wzornika kolorystycznego, a fotografie zostaną opracowane i przekazane wraz z metadanymi. Powstający w ten sposób cyfrowy katalog będzie stanowił podstawę dalszej dokumentacji, ochrony i udostępniania kolekcji.
Drugim elementem projektu są działania z zakresu konserwacji prewencyjnej. Obejmą one mechaniczne oczyszczenie munduru gen. Władysława Sikorskiego wraz z elementami wyposażenia i nakryciem głowy, oczyszczenie oraz bezpieczne zamocowanie 15 orderów i odznaczeń wraz z tekstylnymi wstęgami, a także oczyszczenie i usunięcie deformacji wstęg proporca samochodowego generała. Prace obejmą również korektę sposobu eksponowania mundurów prezentowanych na płasko oraz wykonanie odpowiednio dopasowanych wypełnień zabezpieczających tkaniny przed dalszymi deformacjami.
Szczególne znaczenie ma zmiana sposobu mocowania orderów i odznaczeń. Zostaną usunięte stosowane dotychczas szpilki, powodujące mechaniczne uszkodzenia delikatnych wstęg, a zastąpi je opracowany system mocowania wykorzystujący m.in. żyłki, rurki poliestrowe i płyty polistyrenowe. Działania te mają ograniczyć ryzyko dalszych uszkodzeń i poprawić warunki długoterminowej ekspozycji zabytków.
Prace będą prowadzone we wrześniu 2026 roku w Instytucie Polskim i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie przez zespół specjalistów z zakresu konserwacji tkanin zabytkowych pod kierunkiem dr hab. Moniki Stachurskiej, prof. ASP.
Projekt przyczyni się do poprawy stanu zachowania i warunków ekspozycji cennych zabytków związanych z historią Polski i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Jego ważnym rezultatem będzie również stworzenie nowoczesnej dokumentacji cyfrowej, która ułatwi identyfikację, ochronę, badanie i przyszłe udostępnianie zbiorów. Podejmowane działania stanowią kolejny etap współpracy na rzecz zachowania polskiego dziedzictwa kulturowego przechowywanego poza granicami kraju.
Realizacja: Sericarum Konserwacja Tkanin Zabytkowych Monika Stachurska
