Lwów, Ukraina. Prace konserwatorskie w kościele św. Antoniego - III etap
Drewniany kościół pw. św. Antoniego we Lwowie istniał już w pierwszej połowie XVII w. Wraz z towarzyszącymi zabudowaniami uległ zniszczeniu podczas oblężenia Lwowa przez Kozaków w 1648 r. Dopiero w 1669 r. rozpoczęto budowę murowanej świątyni. Prace nad budową i wyposażeniem trwały do roku 1720. Kościół konsekrowano w 1739 r. W 1784 r. władze austriackie zlikwidowały klasztor franciszkanów, a kościół został zamieniony na świątynię parafialną. Na przełomie XIX i XX w. do kościoła dobudowano kruchtę i kaplice boczne. W 1990 r. opiekę nad kościołem ponownie objęli franciszkanie.
Projektantem był prawdopodobnie sprowadzony z Krakowa architekt z rodziny Fontanów. W budowę zaangażowano Fabiana i Sebastiana Fesingerów oraz Tomasa Huettera – lwowskich rzeźbiarzy i architektów pochodzenia niemieckiego, wybitnych przedstawicieli lwowskiej rzeźby rokokowej. Dobroczyńcami i fundatorami wznoszonego kościoła byli członkowie rodu książąt Wiśniowieckich, którzy w tym czasie posiadali w pobliżu swój pałacyk. Po I rozbiorze Polski kościół i klasztor uległ kasacie; w 1785 r. świątynia stała się kościołem parafialnym. W XIX w. kościół ulegał licznym przekształceniom, w 1893 r. otrzymał nową dekorację malarską. Prawdopodobnie już wcześniej posiadał malowidła o alegoryczno-emblematycznej kompozycji o wymowie moralizatorskiej skierowanej przede wszystkim do zakonników.
W ołtarzu głównym z 1740 r. świątyni umieszczono obraz przedstawiający świętych Antoniego z Padwy i Antoniego Opata w metalowej sukience. W bocznych ołtarzach znajdują się dwie rokokowe rzeźby przypisywane Sebastianowi Fesingerowi: Król Dawid i św. Hieronim. W lewej kaplicy umieszczony jest późnobarokowy krucyfiks z 1739 r. W prawej kaplicy zwraca uwagę obraz św. Antoni nad Łyczakowem z widokiem na kościół i panoramą okolicy z 1933 r.
Na ścianach nawy zawieszonych jest kilkanaście obrazów świętych z XVIII - XX w.
Kaplica św. Barbary i św. Józefa powstała 1904 r. za sprawą proboszcza, Władysława Hickiewicza, który ją „przybudował i urządził własnym kosztem”. Z tych samych lat pochodzi dekoracja malarska wnętrza, wykonana przez lwowskiego malarza i pozłotnika, Tadeusza Pelczarskiego. Autor, chcąc zapewnić spójność wnętrzu, nawiązał stylistycznie do malarstwa i architektury baroku.
W ramach trzeciego etapu prac, realizowanego w 2025 roku, kontynuowano prace retuszerskie i rekonstrukcyjne. Scalaono dziięki temu m.in. stiukową dekorację elementów architektonicznych. Przeprowadzono pełną konserwację i restaurację kartusza, chmur, aniołów oraz elementów snycerskich z gzymsu i pilastrów. Prace objęły także a także ramy ze zwieńczenia ołtarza i centralnego pola.
Dodatkowo w trakcie tego etapu pozłocono bazy kolumn, ramy okalające elementy snycerskie oraz profilowane listwy w nastawie, cokołach i mensie ołtarza. Ponadto wykonano konserwację techniczną elementów snycerskich z centralnego pola, nastawy, cokołu i mensy, a także zrekonstruowano architektonicznych mensy: schodek i blat.
Drugi etap prac, realizowany w 2024 r., polegał głównie na przeprowadzeniu konserwacji i prac technicznych przy elementach architektonicznych ołtarza. Konserwacji poddano cztery cokoły, nastawę ołtarzową, pilastry, kolumny, gzyms oraz zwieńczenie. Elementy ołtarza zostały poddane powtórnej dezynfekcji. Następnie wzmocniono je strukturalnie i sklejono wszelkie spękania. Dodatkowo wykonano wzmocnienia skrzyń ołtarzowych, wymieniono i zrekonstruowano najbardziej zdegradowane partie. Dopasowano i zamontowano profilowane ramki okalające ozdobne elementy snycerskie i wykonano ich miejscową rekonstrukcję. Wszystkie elementy zostały dokładnie oczyszczone z warstw późniejszych przemalowań i nieudanych ingerencji naprawczych.
Zabezpieczono również odspajające się partie oryginalnej zaprawy i malatury oraz wykonano uzupełnienia ubytków zaprawy z opracowaniem ich powierzchni. Rozpoczęto też prace restauratorskie przy obiekcie. Prace objęły zwieńczenie ołtarza. Wykonano uzupełnienia historycznej warstwy malarskiej i lokalnie - w obrębie gzymsu i pilastrów, jej rekonstrukcję. Pozłocono profilowane listwy, gzyms oraz detal snycerski zdobiący zwieńczenie ołtarza oraz kapitelach kolumn i pilastrów. Wszystkie elementy korpusu skrzyń ołtarzowych zostały zamontowane w kaplicy, a pozostałe elementy zdeponowane w drugiej kaplicy (Ukrzyżowania).
W 2023 roku zostały przeprowadzono pierwszy etap prac przy ołtarzu. Wykonano badania stratygraficzne, biologiczne oraz pełna inwentaryzację ołtarza. Oszacowano jego stan zachowania i przeprowadzono dezynfekcję. Prace te pozwoliły poznać lepiej technikę i technologię ołtarza, jak i również stopień zniszczeń oraz problematykę związaną z montażem, odtworzeniem pierwotnej lub historycznej dekoracji.